Essentiële oliën zijn momenteel erg in trek en duiken overal op, van schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten tot medische behandelingen en nog veel meer. Maar hoe zit het met producten voor katten? Zijn er producten met essentiële oliën voor katten? En zijn essentiële oliën geschikt voor katten? Dit is wat katteneigenaren moeten weten.

Wat zijn essentiële oliën?

Essentiële oliën zijn extracten van planten, zoals roos en wierook, die bekend staan om hun aromatische en/of geneeskrachtige eigenschappen en worden gebruikt in persoonlijke verzorgingsproducten en huishoudelijke producten. Let op: deze zijn niet hetzelfde als essentiële vetzuren, belangrijke voedingsstoffen die in het voer van uw kat zitten.

Essentiële oliën worden vaak gebruikt in de aromatherapie, waarbij de verspreide olie wordt ingeademd of plaatselijk op de huid wordt aangebracht, bijvoorbeeld tijdens een massage. De Liverpool University Hospitals NHS Trust legt uit dat de geuren en chemische stoffen in de oliën “verschillende emotionele en fysiologische reacties kunnen veroorzaken” die kunnen helpen bij het verminderen van pijn, het verlichten van spanning en het verbeteren van de stemming.

Persoonlijk gebruik en huishoudelijk gebruik

Door de toename van het aantal online winkels en een hernieuwde belangstelling voor natuurlijke gezondheidszorg zijn essentiële oliën toegankelijker dan ooit. Mensen passen ze op allerlei manieren toe in het dagelijks leven: in schoonmaaksprays, handdesinfecterende middelen, geurproducten, wasmiddelen en huidverzorgingsproducten, om maar een paar voorbeelden te noemen.

Black and white cat sitting in flower bed

Wat heeft dit eigenlijk met katten te maken? Als je katten in huis hebt, wil je een veilige woonomgeving voor ze creëren. Dat betekent dat je schadelijke stoffen, zoals essentiële oliën, buiten hun bereik moet houden.

Essentiële oliën die giftig zijn voor katten

Net zoals sommige veelvoorkomende kamerplanten giftig zijn voor katten, waarschuwt Cats Protection dat de meeste essentiële oliën schadelijk zijn voor je kat. Dit geldt vooral wanneer ze zeer geconcentreerd zijn, maar zelfs kleine hoeveelheden kunnen giftig zijn. Volgens de PDSA kunnen de volgende oliën bijzonder gevaarlijk zijn:

  • Kaneel
  • Citrusoliën
  • Kruidnagel
  • Eucalyptus
  • Lavendel
  • Pennyroyal
  • Pepermunt
  • Dennen
  • Zoete berk
  • Tea tree
  • Wintergroen
  • Ylang-ylang

Essentiële oliën zijn los verkrijgbaar, maar komen vaak ook voor in andere huishoudelijke producten, zoals insectenwerende middelen en verfverdunner/terpentijn/’turps’ (terpentijn is een essentiële olie). Dergelijke producten kunnen uiterst giftig zijn voor katten, zo meldt International Cat Care.

Tea Tree-olie: Een Specifieke Waarschuwing

Vooral tea tree-olie is zeer gevaarlijk voor katten. Tea tree-oliespray wordt vaak aangeprezen als een ‘natuurlijk’ middel tegen vlooien voor huisdieren, maar het tijdschrift The Veterinary Nurse waarschuwt dat tea tree-olie huidproblemen, ernstige neurologische bijwerkingen en zelfs de dood kan veroorzaken bij zowel katten als honden. Het risico is vooral groot wanneer de olie onverdund wordt gebruikt; er zijn al gevallen bekend waarbij slechts enkele druppels bijwerkingen veroorzaakten. Gebruik voor de zekerheid nooit tea tree-olie bij uw kat (of uw hond!).

Zijn er essentiële oliën die veilig zijn voor katten?

Kortom: er zijn geen veilige essentiële oliën voor katten. Cats Protection legt uit dat blootstelling aan essentiële oliën bij katten orgaanschade, leverfalen, epileptische aanvallen en de dood kan veroorzaken. Dit kan gebeuren door:

 

  • Blootstelling van de huid, bijvoorbeeld door olie op de vacht of huid van de kat te wrijven of te spuiten.
  • Inslikken, bijvoorbeeld doordat de kat de olie van zijn vacht, huid of poten likt of iets eet of likt dat olie bevat.
  • Inademing, bijvoorbeeld doordat de kat oliën uit een spray of schoonmaakmiddel inademt.

 

Er zijn echter voorzorgsmaatregelen die u kunt nemen als u thuis essentiële oliën wilt gebruiken. De PDSA en Cats Protection waarschuwen dat producten die essentiële oliën in de lucht verspreiden, zoals reukstokjes, stekkers, vernevelaars en ultrasone diffusers, risico’s kunnen opleveren omdat uw kat de oliën kan inademen. Druppeltjes van de verspreide oliën kunnen ook op de vacht van uw kat terechtkomen, waardoor deze de olie zou kunnen inslikken tijdens het poetsen. Als u toch diffusers gebruikt, raadt de PDSA aan deze alleen te gebruiken in kamers waar uw kat niet bij kan, en ervoor te zorgen dat de kamer goed geventileerd is voordat u uw kat weer binnenlaat.

Probeer waar mogelijk schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten zonder essentiële oliën te gebruiken. Als je toch essentiële oliën gebruikt, zorg er dan voor dat je ze verdunt om het risico zo klein mogelijk te houden, en was daarna je handen grondig voordat je je kat aanraakt. Katten zijn erg goed in het klimmen naar hoge plekken en het binnendringen van kleine ruimtes, dus zorg ervoor dat je essentiële oliën (en alle producten die deze bevatten) buiten het bereik van je kat bewaart. 

Gebruik ten slotte nooit etherische oliën als middel tegen vlooien of als behandeling voor uw kat; vraag in plaats daarvan uw dierenarts om advies of een voorgeschreven product. Als u twijfelt over het veilige gebruik van etherische oliën, vraag dan uw dierenarts om advies.

Wanneer moet je de dierenarts bellen?

Volgens de PDSA zijn de symptomen van vergiftiging door essentiële oliën onder meer:

  • Overmatig kwijlen.
  • Braken.
  • Trillen of beven.
  • Wankel lopen.
  • Versuft gedrag.
  • Ademhalingsmoeilijkheden of piepende ademhaling.
  • In elkaar zakken.
  • Epileptische aanvallen.

Neem onmiddellijk contact op met uw dierenarts of een spoedkliniek als u vermoedt dat uw kat een essentiële olie heeft ingenomen, en stop met het gebruik van alle producten met essentiële oliën waarvan u denkt dat ze de symptomen kunnen veroorzaken.

Christine O'Brien Christine O'Brien

Christine O'Brien is schrijfster, moeder en al jarenlang kattenouder met twee Russische Blues die de dienst uitmaken in huis. Haar werk is ook te vinden in Care.com, What to Expect en Fit Pregnancy, waar ze schrijft over huisdieren, zwangerschap en het gezinsleven. Volg haar op Instagram en Twitter @brovelliobrien.