Katten kunnen allergieën krijgen, net als mensen, maar katten zijn ook meesters in het verbergen van medische problemen voor hun baasjes, dus de eerste tekenen kunnen gemakkelijk onopgemerkt blijven. Het is belangrijk om de verschillende soorten allergieën die katten kunnen krijgen te begrijpen, zodat je ze in een vroeg stadium kan herkennen. Hoe eerder je kan achterhalen wat het probleem is, hoe eerder de behandeling kan worden gestart en je kat verlichting kan krijgen.

Allergieën bij katten worden gewoonlijk onderverdeeld in drie categorieën: vlooien, milieu en voer. Maar het is natuurlijk niet zo eenvoudig als het lijkt. Net als wij kunnen sommige katten meerdere allergieën hebben die verschillende systemen in het lichaam aantasten. In dit artikel bekijken we de soorten allergieën, de klinische symptomen, hoe ze gediagnosticeerd worden en de behandelingsmogelijkheden.

Klinische symptomen van allergieën bij katten

De klinische symptomen van allergieën bij katten kunnen enorm variëren, afhankelijk van de oorzaak van de allergie. Een allergie voor pollen kan bijvoorbeeld de ademhalingssymptomen van kattenastma veroorzaken, terwijl een vlooienallergie intense jeuk veroorzaakt. De drie belangrijkste aangetaste systemen zijn de huid, het spijsverteringskanaal en de luchtwegen. Laten we ze een voor een bekijken.

Huidverschijnselen bij allergische katten

Verschillende soorten allergieën kunnen huidgerelateerde symptomen veroorzaken, waaronder ernstige jeuk. Je merkt misschien dat je kat meer krabt dan normaal, maar katten kunnen heel anders zijn dan honden als het op jeuk aankomt. Vaak gaan jeukende katten zich overmatig verzorgen, waarbij likken het belangrijkste middel is om de jeuk te verzachten. Je kunt ook zien dat ze op hun vacht en huid kauwen of dat ze meer dan normaal met hun gezicht en lichaam over deurposten en meubels wrijven. Vaak resulteert de jeuk in zichtbare plekken van huidirritatie en kan je als baasje het volgende zien:

Black and white cat sitting on kitchen table scratches neck.

  • Verlies van vacht

  • Roodheid

  • Huiduitslag

  • Korstjes

  • Tekenen van huidirritatie

Maagdarmverschijnselen bij allergische katten

Deze symptomen worden meestal veroorzaakt voedselovergevoeligheidsreacties, waaronder voedselallergieën. Zoals je je misschien kan voorstellen, zijn de belangrijkste maagdarmsymptomen bij allergische katten braken en diarree. Zoals gezegd kunnen katten echter goed op zichzelf blijven en gaan ze het liefst naar buiten om naar het toilet te gaan. Dus tenzij je kat een kattenbak gebruikt of zoveel last heeft dat ze de controle in huis verliest, merk je deze tekenen misschien helemaal niet. Met dit in gedachten zal je begrijpen waarom het eerste teken van een maagdarmstoornis ten gevolge van een allergie soms een onverklaarbaar gewichtsverlies is, ook al eet je kat misschien wel goed. Als je kat buikpijn heeft door een voedselallergie, dan kan het zijn dat ze niet meer eet.

Samenvatting van maagdarmsymptomen:

  • Diarree

  • Braken

  • Gewichtsverlies

  • Verminderde eetlust

  • (Overmatige) winderigheid

Ademhalingssymptomen bij allergische katten

Veel voorkomende allergenen die ademhalingssymptomen veroorzaken zijn meeroken, pollen, chemicaliën, schimmel, huisstofmijt en nog veel meer. Veelvoorkomende tekenen die je kan zien zijn:

  • Hoesten

  • Piepende ademhaling

  • Niezen

  • Tranende ogen of loopneus

  • Ademhalen met open bek

  • Ademnood en instorten in ernstige gevallen

Veelvoorkomende oorzaken van allergieën bij katten

De meest voorkomende soorten allergieën bij katten zijn onder andere:

1. Vlooienallergieën

Vlooien maken onderdeel uit van een kattenleven. Zelfs als je kat een binnenkat is, kan je vlooien meenemen op je kleding, net als dieren die op bezoek komen. De meeste dieren hebben geen problemen als ze vlooien hebben, maar sommige katten raken allergisch voor vlooienbeten en dat is een andere zaak.

Vlooienallergieën behoren tot de meest voorkomende huidaandoeningen bij katten. Vlooienallergieën worden veroorzaakt door een reactie op het speeksel dat wordt overgedragen bij een vlooienbeet. Vaak ziet het baasje of zelfs de dierenarts de vlooien niet tijdens een lichamelijk onderzoek. Een paar beten zijn genoeg om de intense jeuk te veroorzaken die bij een vlooienallergie hoort. De symptomen zijn onder andere jeuk, haarverlies, rode huid en korstjes, die meestal voorkomen op de kop, de hals en onderaan de rug of op de staart. Deze intense reactie op slechts af en toe een beet maakt vlooienallergieën moeilijker te behandelen dan vlooien bij een niet-gevoelige kat.

2. Omgevingsallergieën - Atopie en contactdermatitis

Katten kunnen net als mensen allergisch zijn voor dingen in hun omgeving. Hieronder vallen atopie en contactdermatitis. Atopie, of atopische dermatitis, is een reactie op allergenen in de omgeving, zoals bomen, gras, schimmel en huisstofmijt. Als gevolg van allergie voor planten kunnen atopische katten zeer duidelijke seizoensgebonden opflakkeringen hebben, zoals mensen met hooikoorts. Anderzijds kunnen huisstofmijt en schimmels het hele jaar door een probleem zijn.

Contactdermatitis is een allergische reactie op iets dat de kat daadwerkelijk aanraakt, zoals plastic dat gebruikt wordt in voer- en waterbakken, schoonmaakproducten en wasmiddelen.

black-white-cat-lying-next-to-robot-vaccuum-SW

3. Voedselallergieën

In tegenstelling tot de seizoensgebonden opflakkeringen bij sommige atopische katten, is het belangrijkste huidsymptoom bij katten met voedselallergieën een constante, niet-seizoensgebonden jeuk. Katten met voedselallergieën kunnen ook maagdarmproblemen hebben, zoals overgeven, diarree, gewichtsverlies en minder eetlust. En om het nog ingewikkelder te maken, hebben sommige katten alleen darmsymptomen en geen huidsymptomen!

Katten kunnen allergisch zijn voor alle voedingsmiddelen, maar de meest voorkomende boosdoeners zijn kip, rundvlees, vis en zuivelproducten. Allergische reacties op voer zijn vrijwel altijd te wijten aan de eiwitten in het voer.

Hoe worden allergieën vastgesteld bij katten?

Allergieën tot op de bodem uitzoeken kan veel tijd en geld kosten, dus wees voorbereid. In het geval van huidaandoeningen zijn er naast allergieën nog veel andere dingen die het probleem kunnen zijn; de dierenarts zal daar ook rekening mee moeten houden. Het is een kwestie van systematisch dingen bevestigen of uitsluiten. Het is ook belangrijk om te onthouden dat je kat allergisch kan zijn voor verschillende dingen tegelijk.

  1. Vlooienallergie: Dit is vaak een van de gemakkelijker te diagnosticeren allergieën. Het patroon van haaruitval en korstjes is heel typisch en de dierenarts zal ook op zoek gaan naar vlooienuitwerpselen. Deze bestaan in wezen uit verteerd bloed. Vlooien brengen het grootste deel van hun tijd door in de zachte bekleding van je huis en niet op je kat, dus je zal ze misschien nooit zien tenzij je een erge plaag hebt. Je kan thuis echter gemakkelijk zoeken naar vlooienuitwerpselen. Je hebt alleen een fijn getande kam en een witte keukenrol nodig. Kam de vacht van je kat uit op het keukenpapier. Als je zwarte vlekken ziet, bevochtig ze dan met water. Als het gewoon vuil is van het rollen in de tuin, gebeurt er niets; als het vlooienuitwerpselen zijn, wordt het papier rood.

  2. Allergieën voor omgevingsfactoren: De meeste gevallen van atopie kunnen gediagnosticeerd worden met huidtests of, wat tegenwoordig vaker voorkomt, met bloedtests. Bij huidtests wordt er een stukje vacht van de zijkant van je kat genomen en worden er kleine hoeveelheden van verschillende allergenen in een rastervorm ingespoten. Na 15-30 minuten verschijnen er gezwollen rode puntjes rond alles waar je kat allergisch voor is. Dit is zeer nauwkeurig. Bloedtesten zijn gemakkelijker, maar niet zo betrouwbaar.

    Contactallergieën kunnen worden bevestigd of uitgesloten door voerbakken te vervangen door keramische bakken en een tijdje andere schoonmaakmiddelen te gebruiken.

  3. Voedselallergieën: De eenvoudigste manier om een voedselallergie vast te stellen of uit te sluiten is met een zogenaamde eliminatieproef. Dit houdt in dat je je kat nieuw of gehydrolyseerd voer geeft. Een nieuw dieet is een dieet met alleen eiwit- en koolhydraatbronnen die ze nog nooit heeft gegeten en waar ze dus niet allergisch voor kan zijn. Dit kan moeilijk zijn omdat veel katten in de loop der jaren veel verschillende soorten voer krijgen en misschien ook elders eten. Een gehydrolyseerd dieet is een dieet waarbij de eiwitten in kleine stukjes zijn afgebroken die zo klein zijn dat het immuunsysteem van het lichaam ze niet herkent. In theorie kunnen gehydrolyseerde diëten aan elk dier met een voedselovergevoeligheidsreactie gevoerd worden.

    Bij huidsymptomen moet je kat minstens 12 weken lang een eliminatiedieet krijgen. Darmsymptomen verdwijnen meestal veel sneller, binnen 2-4 weken. Het is van essentieel belang dat je je kat niets anders te eten geeft wanneer ze een van deze proeven ondergaat.

    Als de symptomen verdwenen zijn aan het einde van de proefperiode, kan je besluiten om gewoon door te gaan met dat voer. Sommige baasjes willen dingen veranderen, dus je kan proberen om één voor één producten toe te voegen om te zien of ze een opflakkering veroorzaken. Bijvoorbeeld een beetje gekookte kip bovenop het therapeutische dieet gedurende een week of twee. De dierenarts kan je hierbij helpen.

    Zoals gezegd zijn er veel andere dingen die huidverschijnselen kunnen veroorzaken; soms kunnen deze erg op een allergie lijken. Heb geduld met de dierenarts terwijl hij zijn onderzoek doet. Een methodische aanpak zal op de lange termijn beter zijn.

Hoe worden allergieën bij katten behandeld?

In een vroeg stadium kan de dierenarts een behandeling geven om je symptomatische kat meer comfort te geven en de jeuk te verminderen. Ze kan ook antibiotica nodig hebben als ze zichzelf heeft verwond en bacteriën van de huid zijn binnengedrongen en een secundaire infectie hebben veroorzaakt.

Nadat de diagnose bij je kat is gesteld, zijn op de lange termijn de belangrijkste soorten behandelingen en therapieën de volgende:

  1. Medicatie. Dit kan zijn:

    • Om de jeuk-krabcyclus te doorbreken. Deze medicijnen zijn bijvoorbeeld steroïden en antihistaminica.

    • Om de allergische reactie te verminderen. Dit zijn medicijnen die werken op het immuunsysteem van je kat om de overreactie op het allergeen te verminderen.

    • Preventatief. Voor katten met een vlooienallergie is preventieve medicatie essentieel. De dierenarts zal je adviseren welke producten je moet gebruiken en hoe vaak. Voor een succesvol resultaat is het van het grootste belang dat je je aan dit schema houdt en daarnaast je woning behandelt.

    • Topisch. De dierenarts kan shampoos of topische medicijnen gebruiken om allergenen te elimineren of verlichting te geven.

  2. Allergenen elimineren. De beste manier om omgevingsallergieën te behandelen is om het allergeen dat de allergie veroorzaakt uit de omgeving te verwijderen. Het gebruik van luchtzuiverende machines, regelmatig stofzuigen en het wassen van het beddengoed van je kat en andere huishoudelijke artikelen die allergenen kunnen vasthouden, helpen de allergenen in het milieu te verminderen. Het gebruik van metalen kommen die regelmatig gewassen worden en het gebruik van ongeparfumeerde schoonmaakproducten, wasmiddelen en kattenbakvulling kunnen ook helpen.

  3. Immunotherapie. Dit is een op maat gemaakt desensibilisatieprogramma voor de specifieke allergieën van je kat. Na huid- of bloedonderzoek kan de dierenarts dit voor je bestellen. Hierbij worden op verschillende intervallen steeds grotere hoeveelheden allergenen ingespoten. Deze beginnen bijna onmerkbaar en nemen heel geleidelijk toe, meestal gedurende ongeveer een jaar, totdat je kat niet meer reageert. Het is geen gegarandeerde genezing, maar het kan voor veel dieren een enorm verschil maken.

  4. Dieet. Zoals gezegd kan het na een eliminatieproef nodig zijn om je kat een specifiek therapeutisch dieet te geven om voedselallergenen te vermijden. Je kan soms ook verschillende soorten voer kopen en gewoon bepaalde ingrediënten vermijden. Voor katten met atopie kan een speciaal dieet zeker nuttig zijn. Veel diëten voor huidaandoeningen hebben een hoog gehalte aan omega-vetzuren. Deze kunnen een ontstekingsremmend effect hebben, maar ook de huidfunctie helpen. Nu je weet dat katten inderdaad allergieën kunnen hebben, kan je beter letten op te veel jeuk, huidirritatie en maagdarmproblemen. Er zijn veel behandelopties beschikbaar, afhankelijk van de onderliggende oorzaak van de allergie. Zo zijn er orale en topische medicijnen en speciale soorten voer. Als je samen met de dierenarts een behandelplan opstelt, zal je kat een gelukkig leven kunnen leiden met haar allergieën.

Veelgestelde vragen

  • Wat zijn de eerste tekenen van allergieën bij katten?

    De eerste tekenen van allergieën bij katten zijn vaak overmatig verzorgen en krabben en kauwen aan de vacht en huid. Je kan ook huidirritatie, roodheid, korstjes of haaruitval opmerken. Maagdarmproblemen zoals braken of diarree kunnen ook tekenen zijn, vooral bij voedselallergieën.

  • Kunnen binnenkatten allergieën ontwikkelen?

    Ja. Katten kunnen allergisch zijn voor een heleboel huishoudelijke stoffen, voedingsmiddelen en dingen in de lucht, zoals pollen. Vlooien kunnen ook op kleding mee het huis in worden genomen, dus binnenkatten kunnen ook een vlooienallergie hebben.

  • Wat is het beste voer voor katten met allergieën?

    Dat hangt af van de allergie. Bij voedselallergieën kan je kat een gehydrolyseerd dieet nodig hebben. Sommige therapeutische diëten helpen bij de algehele gezondheid van de huid van atopische katten. Praat met de dierenarts over de beste oplossing voor jouw individuele kat.

  • Zijn er bloedtesten voor voedselallergieën?

    Er bestaan bloedtesten voor voedselallergieën, maar die zijn op dit moment niet betrouwbaar. Je kunt je geld beter besteden aan een eliminatieproef.

Gecontroleerd door Dr. Hein Meyer, DVM, PhD, Dipl-ECVIM-CA en Dr. Emma Milne BVSc FRCVS.

Dr. Jessica Seid Dr. Jessica Seid

Jessica Seid werkt als dierenarts voor spoedgevallen in New England in de Verenigde Staten. Ze is afgestudeerd aan het North Carolina State College of Veterinary Medicine en werkt al meer dan tien jaar in het veld. Als ze geen patiënten helpt, brengt ze graag tijd door met haar man, dochter en hond.