Constipatie bij Katten: Tekenen, Oorzaken en Behandeling

Hoe weet ik of mijn kat last heeft van constipatie?

Het is niet altijd makkelijk te zien dat het spijsverteringsstelsel van je kat niet goed werkt. Overgeven en diarree zijn makkelijk te herkennen, maar constipatie kan veel moeilijker te zien zijn, met name, zoals gezegd, als je kat naar buiten gaat om te plassen en te poepen.

Tekenen dat je kat mogelijk last heeft van constipatie:

1. Als je kat een kattenbak gebruikt, let dan op veranderingen in de regelmaat en consistentie. Als je opmerkt dat je opeens de kattenbak niet zo vaak meer hoeft te legen of als de ontlasting groter of kleiner is en er anders uitziet (hard of kruimelig), dan kan dit erop wijzen dat je kat last van constipatie heeft.
2. Let op hard persen of vocalisatie. Als je kat lijkt te jammeren of een lange tijd op de kattenbak zit zonder dat er iets uitkomt, dan dien je zo snel mogelijk contact met je dierenarts op te nemen. Dit kan een teken zijn van constipatie of een probleem met de urinewegen, zoals een ontstoken blaas of een blokkade. Dit zijn medische noodgevallen.
3. Let op of je kat haar behoefte op de verkeerde plek doet. Als je kat pijn heeft, de kattenbak vermijdt of niet naar buiten wil om haar behoefte te doen, dan kan er sprake zijn van constipatie.
4. Algehele malaise. Geconstipeerde katten kunnen zich behoorlijk beroerd voelen, net als wij. Soms is het enige teken van constipatie dat je kat niet helemaal zichzelf lijkt. Mogelijk is ze lusteloos of heeft ze geen zin om te spelen of geen behoefte aan gezelschap. Ze heeft misschien ook geen eetlust, omdat ze zich niet lekker voelt.

Veelvoorkomende oorzaken van constipatie bij katten

Er zijn veel dingen die constipatie kunnen veroorzaken bij je kat. De belangrijkste oorzaken zijn:

• Uitdroging
• Vacht inslikken
• Obesitas en te weinig lichaamsbeweging
• Letsel en pijn
• Tumoren
• Zenuwaandoeningen
• Onderliggende ziektes
• Vreemde voorwerpen.

Laten we hier dieper op ingaan:

Uitdroging

De voorouders van je kat leefden in hete en woestijnachtige omgevingen. Daarom kunnen katten erg goed water in hun lichaam opslaan. Dat betekent dat ze niet zo veel drinken, wat weer tot uitdroging en constipatie kan leiden.

Dit kan nog eerder gebeuren in een huis waar meerdere katten leven, omdat er bijvoorbeeld een kat is die niet genoeg toegang tot voer en water heeft vanwege een andere kat die zich als een pestkop gedraagt. Om te zorgen dat je katten gehydrateerd blijven, kun je meerdere kommetjes met water in huis plaatsen, zodat ze overal water kunnen drinken. Zorg er in ieder geval voor dat je altijd minimaal één kommetje meer neerzet dan het aantal katten dat je hebt. Veel katten drinken graag stromend water, dus drinkfonteinen zijn een goede manier om je kat gehydrateerd te houden.

Natvoer, in zakjes of in blik, kan een goede manier zijn om ervoor te zorgen dat je kat genoeg vloeistoffen binnenkrijgt. Als natvoer te duur is, kan je ook proberen of je kat in warm water geweld droogvoer wil eten. Sommige katten houden niet van deze textuur, maar andere zijn er dol op.

Haar inslikken

Katten verzorgen hun vacht graag en spenderen ongeveer 30-40% van de tijd dat ze wakker zijn aan deze belangrijke taak. Het is heel normaal dat katten tijdens dit proces haar inslikken en het zorgt meestal niet voor problemen. Langharige katten en katten die hun vanwege stress overmatig verzorgen, kunnen echter meer binnenkrijgen dan normaal. Sommige katten die veel haar inslikken braken haarballen uit. Andere krijgen last van constipatie.

Obesitas en te weinig lichaamsbeweging

Obesitas en te weinig lichaamsbeweging zijn belangrijke oorzaken van constipatie bij katten. Lichaamsbeweging stimuleert de darmen. Bij katten met overgewicht kan een teveel aan vet in de buik de darmen samendrukken, zodat de ontlasting er moeilijker doorheen kan.

Letsel en pijn

Letsel zoals een bekkenfractuur kan de doorgang van de dikke darm fysiek vernauwen, waardoor het voor de kat moeilijk kan zijn om haar behoefte te doen. Naarmate katten ouder worden en hun gewrichten stijver (bijvoorbeeld door artrose), kan het ook pijnlijk voor ze worden om te hurken. Ze zullen misschien minder vaak hun behoefte doen, zodat de ontlasting uitdroogt en moeilijker in beweging komt.

Tumoren

Sommige tumoren bij de darmen kunnen ontlasting tegenhouden door van buitenaf tegen de darmen drukken of aan de binnenkant ruimte in beslag te nemen.

Zenuwaandoeningen

De inhoud van de darmen verplaatst zich van het ene naar het andere uiteinde door golven van spiersamentrekkingen, peristaltiek genoemd. Dit gebeurt automatisch zonder dat we erbij stilstaan. Sommige katten kunnen echter last krijgen van zenuwaandoeningen die dit belemmeren. Enkele kattenrassen, zoals een Siamees, zijn hier meer vatbaar voor. Dit kan leiden tot iets dat megacolon wordt genoemd, waarbij de dikke darm erg slap en verwijd wordt.

Vreemde voorwerpen

Dit is meestal een groter probleem bij honden, die van alles opeten. Bij katten kan het echter ook voorkomen. Ze kunnen bijvoorbeeld een vogel opeten, inclusief de botten, die vast kunnen komen te zitten in het rectum.

Onderliggende ziektes

Sommige ziektes, zoals nieraandoeningen, kunnen uitdroging veroorzaken, wat vervolgens tot constipatie kan leiden. Als je kat zich vanwege een ziekte niet lekker voelt, zal ze minder snel de inspanning doen om naar het toilet te gaan, zodat de ontlasting harder wordt.

Wanneer ga je naar de dierenarts en hoe wordt constipatie behandeld

Veel dieren - ook katten - krijgen af en toe last van voorbijgaande constipatie. Dit gaat vanzelf over. Let echter op bij bloed in de ontlasting, overmatig persen en pijn of vocalisaties. Het is ook van belang als de constipatie van je kat niet binnen 48 uur overgaat.

De behandeling van de constipatie van je kat zal afhangen van de oorzaak. De dierenarts kan haar gewoon een laxerend klysma geven in de spreekkamer, om te kijken of dat de dingen een beetje in beweging krijgt. Soms worden er medicijnen voorgeschreven om de darmen te stimuleren. Ook orale laxeermiddelen zijn een optie.

Als dit niet werkt of als de constipatie opnieuw optreedt, kan de dierenarts je kat verdoven om te scannen op tumoren of bekkenproblemen. Ook kan hij een volledig klysma zetten om de hele situatie te resetten.

In chronische gevallen, zoals bij megacolon, kan de dierenarts een speciaal voer aanraden. Voer met een hoog vezelgehalte helpt de samentrekkingen van de darmen van je kat te stimuleren. Aan de andere kant kan hij een voer met een zeer laag vezelgehalte aanraden, zodat de uitwerpselen zo klein mogelijk worden. Dit is het beste als je kat om wat voor reden dan ook een nauw bekkenkanaal heeft of een eindstadium van megacolon waarbij de darm zo beschadigd is dat deze de ontlasting niet meer naar buiten kan werken.

Kan ik constipatie voorkomen bij mijn kat? 

Hoewel we er geen controle over hebben of onze kat een zenuwaandoening of een andere ziekte krijgt die constipatie kan veroorzaken, zijn er een aantal dingen die je kan doen om het te helpen voorkomen. Sommige van deze tips kunnen thuis gebruikt worden, als je kat een mild geval van constipatie heeft. Ook kunnen ze dienen als preventieve maatregelen.

• Houd je kat altijd zo slank en actief mogelijk. Lichaamsbeweging stimuleert de darmen. Spelen, lichaamsbeweging stimuleren en ervoor zorgen dat ze naar buiten kan zijn goede manier om haar darmen gezond en actief te houden.
• Voer. Praat met de dierenarts over het beste voer voor jouw individuele kat.
• Zorg ervoor dat je kat goed gehydrateerd blijft. Geef haar natvoer, indien mogelijk, of probeer haar droogvoer dat is geweld in warm water te geven. Zorg ervoor dat er in huis en in de tuin veel kommen staan met vers en schoon water. Zo hoeft ze nooit ver te lopen om wat te kunnen drinken. Drinkfonteinen stimuleren veel katten om te drinken, omdat ze van stromend water houden.

Hopelijk zal je kat nooit last van haar darmen krijgen, maar als je je ooit ongerust maakt, neem dan altijd contact op met je dierenarts. Het is beter om het zekere voor het onzekere te nemen en een probleem te verhelpen voordat het erger wordt. Misschien heeft je kat alleen maar voer nodig dat meer vezels of vocht bevat, maar als er sprake is van een onderliggende aandoening, dan kun je dat beter zo snel mogelijk vaststellen.

Veelgestelde vragen over constipatie bij katten

Hoe weet ik of mijn kat last heeft van constipatie? 

Let op of ze moeite heeft om haar behoefte te doen, jankt en vocaliseert in de kattenbak, in huis poept of in het algemeen niet zichzelf en lusteloos is.

Kan ik de constipatie van mijn kat thuis behandelen? 

Als je kat een mild geval van constipatie heeft, kan het zijn dat stimulansen tot spelen en het verhogen van haar waterinname de dingen weer in beweging kunnen krijgen. Zo niet, dan is het beter om naar de dierenarts te gaan.

Veroorzaakt droogvoer constipatie bij katten? 

Nee. Veel katten eten hun hele leven droogvoer en hebben nooit last van constipatie. Als je kat echter gevoelig is voor uitdroging en constipatie, is natvoer een goede manier om haar extra vocht binnen te laten krijgen. Je kan ook proberen of ze in warm water geweld droogvoer wil eten. Sommige katten houden van deze textuur, andere niet.

Wanneer is constipatie bij katten ene noodgeval? 

Als je kat het uitschreeuwt van de pijn of bloed in de ontlasting heeft of als de constipatie langer dan 48 uur duurt, moet je zo snel mogelijk naar de dierenarts. Als je vermoedt dat de blaas van je kat is geblokkeerd en dat het niet om constipatie gaat, dan is het een medisch noodgeval.

Hoe kan ik constipatie voorkomen bij mijn kat? 

Houd je kat slank en actief, zorg ervoor dat ze goed gehydrateerd blijft en vraag de dierenarts naar het beste voer voor jouw individuele kat.

Gecontroleerd door Becky Mullis, DVM, DACVIM (Nutrition) en Emma Milne BVSc FRCVS.