Je weet waarschijnlijk wel dat borstkanker vaak voorkomt bij mensen, maar misschien weet je niet dat honden het ook kunnen krijgen. Ongeveer 25% van alle honden krijgt op een gegeven moment een tumor. Net als bij mensen is een vroege constatering erg belangrijk.

Hoe vaak komt borstkanker bij honden voor?

Borsttumoren (borstkanker) zijn een veel voorkomende soort tumor bij teven en zelfs de meest voorkomende tumor bij niet-gesteriliseerde teven. Volgens het Medisch Centrum Voor Dieren is ongeveer de helft goedaardig en de andere helft kwaadaardig.

Vooral teven van middelbare leeftijd en ouder worden erdoor getroffen, en het feit dat borsttumoren bij bepaalde rassen vaker voorkomen, wijst net als bij mensen op een genetisch component. Enkele rassen die meer risico lopen op kwaadaardige borstrumoren zijn Duitse herders, cocker spaniels, dobermanns en poedels.

Hoe kun je tekenen van borsttumoren vroeg bij honden herkennen?

Om tumoren in een vroege fase bij honden vast te stellen, kun je beginnen met regelmatig je hond te controleren op gezwellen wanneer ze ongeveer 5 of 6 jaar oud is. Als een teef niet gesteriliseerd is of pas later is geholpen, loopt ze meer risico op borstkanker. Als voorzorgmiddel dienen alle teven echter regelmatig gecontroleerd te worden.

Normaal borstweefsel hoort zacht en soepel te zijn, zonder harde knobbeltjes. Mocht je een knobbeltje voelen tijdens een controle thuis, ga dan met je hond naar de dierenarts om eventuele verdere tests en de mogelijke verwijdering ervan te bespreken. In veel gevallen kan je hond ondanks een voelbare borsttumor er toch gewoon gezond uitzien en als een blije hond overkomen. Desondanks is het nog steeds belangrijk om hem door een dierenarts te laten onderzoeken, omdat het zeer belangrijk is om kanker op een vroeg moment vast te stellen.

Hoe wordt borstkanker bij honden vastgesteld?

De drie belangrijkste factoren voor het bepalen van een prognose zijn de grootte van de borsttumor, de mate van betrokkenheid van de lymfeklieren en uitzaaiing (of de kanker zich al dan niet naar andere plekken heeft verspreid).

Meestal leiden grote tumoren en kanker die is uitgezaaid naar lymfeklieren of andere organen tot een slechtere prognose. Andere factoren die de prognose negatief kunnen beïnvloeden, zijn de aanwezigheid van huidzweren, kanker die invasief is of zich aan omliggend weefsel heeft vastgehecht, of snel groeit, en een later klinisch stadium op het moment van de diagnose. Een cytologisch onderzoek (de analyse van een celmonster) van de tumor kan je dierenarts helpen niet-borsttumoren vast te stellen, omdat ze op deze manier andere soorten tumoren kunnen zien die zich op deze plek kunnen bevinden. Helaas is cytologie op zichzelf niet nuttig om te bepalen of een borsttumor goed- of kwaardaardig is. Daarom is er vaak een biopsie nodig voor een diagnose.

In veel gevallen zal de chirurg een excisionale biopsie proberen uit te voeren (volledige verwijdering van de tumor). Dit kan met één operatie tot een diagnose leiden en mogelijk ook tot genezing. Soms zijn er meerdere operaties nodig voor de volledige verwijdering.

Hoe wordt borstkanker bij honden behandeld?

De volledige chirurgische verwijdering is de meest algemene behandeling voor borstkanker bij honden. Wanneer dit succesvol verloopt, is de hond meestal genezen. Het is echter belangrijk om de fase van de tumor voorafgaand aan de verwijdering ervan vast te stellen, om erachter te komen of de kanker zich naar andere organen of lymfeklieren heeft verspreid. Als er uitzaaiingen aanwezig zijn, wordt het over het algemeen niet aanbevolen om een operatie te ondergaan, tenzij dit het algehele welzijn van je hond verbetert.

Er worden röntgenfoto’s van de borst gemaakt om te controleren op uitzaaiingen naar de longen. In veel gevallen wordt er ook een echo van de buik gemaakt en worden er cellen uit lymfeklieren verzameld voor onderzoek. Ongeveer 50% van vastgestelde borsttumoren zijn helaas kwaadaardig. Daarom is het zeer belangrijk om dit vroeg vast te stellen.

Chemotherapie wordt vaak gebruikt om de progressie van agressieve borstkanker te vertragen. Soms wordt bestraling gebruikt in gevallen waar de volledige verwijdering van een tumor niet mogelijk is. Je dierenarts kan geneesmiddelen aanraden om de borsttumor te helpen beheersen of als pijnverlichting.

Het algehele doel van behandelingen is om het comfort en de levenskwaliteit van je hond te verbeteren, en jullie meer tijd met elkaar te laten doorbrengen.

Hoe kun je kwaadaardige borsttumoren bij honden voorkomen?

Het goede nieuws is dat het risico op borstkanker bij honden aanzienlijk verlaagd kan worden. Volgens het Medisch Centrum Voor Dieren zorgt sterilisatie vóór de eerste loopsheid ervoor dat het risico op borstkanker met 0.5 wordt verminderd. Na elke loopsheid op latere leeftijd neemt het risico echter toe. Na de vijfde loopsheid lijkt het erop dat een sterilisatie het risico niet verder beperkt 26% , al moet gezegd worden dat niet alle onderzoekers het compleet met elkaar eens zijn. Je kunt het risico op borstkanker dus wegnemen of aanzienlijk verkleinen door je hond te laten steriliseren voordat ze voor de eerste keer loops is, en vooral voor haar vijfde loopsheid.

Omdat vrouwelijke hormonen een rol spelen in de ontwikkeling van borsttumoren, is het op elke leeftijd een goed idee om je hond te laten steriliseren. Dit is een goede manier om ze te helpen voorkomen, hoewel het risicovoordeel niet zo groot is als in de vorige alinea besproken. Daarnaast lopen honden die tijdens de pubertijd te zwaar zijn een groter risico op kwaadaardige borsttumoren, dus het is belangrijk dat je hond een gezond gewicht heeft. Als je hond het hele leven lang een gezond gewicht heeft, brengt dat ook andere voordelen met zich mee.

Net als bij mensen is het belangrijk om er vroeg bij te zijn. Controleer je hond dus regelmatig op borsttumoren en ga absoluut naar de dierenarts als je iets vreemds opmerkt. Je dierenarts kan je helpen met het beantwoorden van vragen die je hebt en het beste plan voor je hond helpen opstellen als hij een borsttumor of andere gezondheidsklachten heeft.

Veelgestelde vragen over borstkanker bij honden

Wat is de levensverwachting van honden met borstkanker?

Dit hangt van veel verschillende factoren af. Zonder behandeling kunnen borsttumoren in enkele maanden dodelijk zijn. Met een operatie en nabehandeling (indien nodig) kunnen sommige honden nog meerdere jaren leven. Dit hangt allemaal af van het soort tumor, de mate van de uitzaaiing en de behandeling. 

Kan ik borsttumoren bij honden voorkomen?

Sterilisatie vóór de eerste of tweede loopsheid heeft een aanzienlijk beschermend effect op borsttumoren. Door het borstweefsel van je hond in de gaten te houden, draag je bij aan een vroege detectie. 

Hoe wordt borstkanker vastgesteld?

Borstkanker wordt vastgesteld door een biopsie af te nemen of de hele tumor te verwijderen en deze naar een pathologisch laboratorium te sturen. Dit helpt bij het bepalen van de behandelingsmogelijkheden.

Gecontroleerd door Becky Mullis, DVM, DACVIM (Nutrition) en Emma Milne BVSc FRCVS.

Dr. Jessica Seid Dr. Jessica Seid

Jessica Seid werkt als dierenarts voor spoedgevallen in New England in de Verenigde Staten. Ze is afgestudeerd aan het North Carolina State College of Veterinary Medicine en werkt al meer dan tien jaar in het veld. Als ze geen patiënten helpt, brengt ze graag tijd door met haar man, dochter en hond.