Als je hond ooit spijsverteringsproblemen heeft gehad, ben ze zeker niet de enige. Problemen zoals overgeven en diarree komen vrij vaak voor bij honden. Vaak zijn ze incidenteel - bijvoorbeeld na een bezoekje aan de vuilnisbak - en gaan ze vanzelf over, maar sommige honden hebben terugkerende problemen. De oorzaak hiervan kan liggen in het microbioom. 

Het is pas recentelijk dat we het belang van het darmmicrobioom - een kleine wereld op zichzelf, vol micro-organismen - zijn gaan onderkennen. Het houdt de darmen van je hond gezond, houdt zijn immuunsysteem sterk en is zelfs van invloed op overgewicht, stemming en gedrag.

In dit artikel bekijken we wat het darmmicrobioom precies is, waarom het zo belangrijk is en wat je kan doen om de darmen en het microbioom van je hond in goede staat te houden.

Wat is het darmmicrobioom bij honden en waarom is het belangrijk?

Het darmmicrobioom van een hond bestaat uit biljoenen bacteriën en ander micro-organismen. Deze ’goede’ bacteriën breken de vezels in het voer af die je hond niet zelf kan verteren. Enkele van de meest voorkomende bacteriën in de darmen van honden zijn Firmicutes, Bacteroidetes, fusobacteriën en actinobacteriën. Waarom is dit belangrijk?

Spijsvertering en voeding

Zoals gezegd verteren de bacteriën voedingsvezels die je hond niet zelf kan verteren. In dit verteringsproces produceren de bacteriën bepaalde vetzuren, korteketenvetzuren genaamd, die de gezondheid van de darmen versterken en helpen bij de absorptie van voedingsstoffen. 

Immuunsysteem

Een gebalanceerd en gezond darmmicrobioom controleert de pH-waarde in de darmen. Dit verhindert de groei van de ’slechte’ bacteriën die spijsverteringsproblemen kunnen veroorzaken. Het immuunsysteem bestaat uit miljoen cellen die infecties bestrijden. Ongeveer driekwart van deze cellen bevinden zich in de darmen. Het darmmicrobioom stimuleert de gezondheid van deze cellen en remt ontstekingen. De gezondheid van de darmen van een hond is op zijn best als er een goede balans is tussen de bacteriën en het immuunsysteem. Het is een teamsport!

Stemming en gedrag

Dit is een van de meest fascinerende aspecten van het onderzoek naar het microbioom. De verbinding tussen darmen en hersen is een snelweg met tweerichtingsverkeer voor de communicatie tussen de bacteriën in het darmmicrobioom en de hersenen van onze honden. Ook bij mensen is dit het geval. Via deze snelweg tussen darmen en hersenen kunnen de bacteriën van invloed zijn op stemming, gedrag en het vrijkomen van hormonen zoals cortisol in reactie op stress.

De meeste gedragsproblemen bij honden zijn het gevolg van stress en angst. De reden kan zijn dat ze als puppy veel alleen waren of niet goed gesocialiseerd werden. We weten nu echter dat ook een ongebalanceerd micribioom hier een rol bij kan spelen. Aan de andere kant kan voer dat een gezond microbioom stimuleert voor een betere stemming zorgen.

Obesitas en veranderingen in gewicht

Onderzoek wijst uit dat honden met overgewicht of obesitas een andere samenstelling van bacteriën hebben in hun microbioom, vergeleken met honden met een normaal gewicht. Het is zelfs zo dat een verandering in het microbioom honden kan helpen af te vallen en beter bestand te zijn tegen ongezond aankomen. 

Het microbioom is dus niet alleen van belang voor een gezonde spijsvertering: het is ook belangrijk voor de algehele emotionele en fysieke gezondheid.

Wat is van invloed op de gezondheid van de darmen bij honden? Positieve en negatieve effecten

Er zijn veel dingen die bij honden van invloed kunnen zijn op de gezondheid van de darmen en het microbioom.

  • Dieet

    Het voer dat we onze honden geven, voedt ook de bacteriën in het microbioom. De juiste voeding is daarom erg belangrijk. Eiwitten, koolhydraten en prebiotische vezels zijn belangrijk. Verschillende gehaltes hiervan zullen leiden tot verschillende bacteriepopulaties. Katten hebben bijvoorbeeld veel meer eiwitten nodig dan honden; ze hebben daarom een ander darmmicrobioom. Voer dat rijk is aan prebiotische vezels (de vezels die de bacteriën voeden) zijn in het algemeen bevorderlijk voor een gebalanceerd microbioom en gezonde darmen.
  • Probiotische supplementen

    Probiotica zijn supplementen met daarin de bacteriën zelf. Je kent misschien wel enkele producten die bedoeld zijn voor mensen, zoals yoghurt met ’goede bacteriën’. Een mogelijk probleem met deze benadering is dat het moeilijk is om te garanderen dat de bacteriën zich door alle spijsverteringsprocessen heenslaan en levend de plaats van bestemming bereiken. Daarom geeft men nu de voorkeur aan supplementen met prebiotische vezels. Deze kunnen per definitie niet verteerd worden voordat ze op de juiste plek belanden.
  • Leeftijd

    Het microbioom van individuele honden ontwikkelt zich en wordt diverser wanneer ze volwassen worden. Het microbioom is op zijn best wanneer een hond volwassen is. Studies wijzen uit dat het microbioom met de leeftijd verandert. Dit hangt samen met veranderingen in cognitie en gedrag bij oudere honden.
  • Stress en angst

    Stress en angst zijn onlosmakelijk verbonden met het darmmicrobioom. Ook hier draait alles echter om de balans. Een gezond microbioom van van invloed zijn op stemming en angst, maar het omgekeerde is ook waar. Chronische stress en angst kunnen een negatieve invloed hebben op de gezondheid van de darmen en het immuunsysteem en tot spijsverteringsproblemen leiden.
  • Gebruik van antibiotica

    Dokters, dierenartsen en andere wetenschappers over de hele wereld proberen het gebruik van antibiotica te reduceren. Ze doen dit ten behoeve van het milieu en om de kans op antibioticaresistentie te reduceren, maar het ook goed zijn voor de individuele patiënt. Antibiotica kunnen het darmmicrobioom namelijk totaal verwoesten. Baasjes kunnen niet langer verwachten om antibiotica voorgeschreven te krijgen zodra hun hond milde maagklachten heeft.
  • Andere ziektes

    Bijna elke andere aandoening die je hond kan hebben, kan van invloed zijn op de gezondheid van zijn darmen. Medicatie en veranderingen in het dieet kunnen hiervan de oorzaak zijn, maar ook chronische pijn en stress.

Wat gebeurt er als het microbioom uit balans raakt?

Een gezond en gebalanceerd darmmicrobioom bevindt zich in een staat van ’eubiose’. Als het misgaat, heet het ’dysbiose’. Een klassiek voorbeeld is een hond die antibiotica krijgt voor een hardnekkige huidinfectie. Dit helpt de huid, maar roeit de ’goede’ micro-organismen uit, zodat de ’slechte’ bacteriën de kans krijgen om de boel over te nemen. Dysbiose kan leiden tot:

  • Fysieke symptomen zoals diarree, buikklachten, winderigheid, een opgeblazen gevoel of zelfs overgeven.
  • Mentale symptomen zoals angst, stemmingswisselingen of gedragsveranderingen.

Als je twijfels hebt over de gezondheid van je hond, is het altijd beter om zo snel mogelijk hulp te zoeken. Zo voorkom je dat de diagnose vertraging oploopt en de symptomen verslechteren.

Hoe kan ik het microbioom van mijn hond ondersteunen?

Omdat het microbioom een integraal en belangrijk onderdeel van je hond is, dien je er goed zorg voor te dragen - en niet alleen met goede voeding. Het begint al voordat je hond zelfs maar geboren is!

  • Wees zorgvuldig bij het uitkiezen van een hond en een fokker. Een puppy van gezonde, ontspannen ouders met een goed temperament is een uitstekend begin. Stress - zelfs in de baarmoeder - kan later in het leven tot problemen leiden. Een goede fokker zorgt ervoor dat zijn puppy’s goed in balans zijn. 
  • Laat je hond altijd inenten. Ernstige maagdarmklachten (of zelfs de dood in al te veel gevallen) ten gevolge van voorkombare virusziektes kunnen tot levenslange darmproblemen leiden.
  • Geef je hond vanaf het begin optimale voeding. Vraag de dierenarts maar het beste voer voor elke levensfase. De eerste 12 maanden zijn cruciaal voor de algehele gezondheid en de gezondheid van de darmen.
  • Houd je hond slank en actief. Dit reduceert stress en houdt de darmen in beweging.
  • Ga altijd zo snel mogelijk naar de dierenarts als je vermoedt dat er een probleem is. Een vroege diagnose en behandeling is altijd het beste.
  • Als je hond een spijsverteringsstoornis heeft, kan de dierenarts je vertellen hoe je deze het beste kan behandelen met voeding. Er zijn verschillende soorten therapeutisch voer verkrijgbaar voor allerlei maag-darmaandoeningen.

Samenvatting darmgezondheid bij honden

Het microbioom is een fascinerend mini-universum. In het Verenigd Koninkrijk en Europe wordt er voortdurend onderzoek gedaan om te proberen de geheimen ervan te ontsluiten en de volledige werking ervan te begrijpen. In de tussentijd is het een goed idee om je bewust te zijn van het belang van het microbioom en regelmatig in contact te blijven met het team van de dierenarts. Zo zorg je ervoor dat je hond de beste kans heeft op een lang, gezond en gelukkig leven, zodat jullie samen zo veel mogelijk tijd kunnen doorbrengen. Hier heeft iedereen baat bij!

Veelgestelde vragen over het darmmicrobioom bij honden

Wat is het darmmicrobioom bij honden? 

Het darmmicrobioom bestaat uit biljoenen nuttige bacteriën. Ze helpen bij de spijsvertering, stimuleren de gezondheid van de darmcellen en het immuunsysteem en zijn van invloed op stemming en gedrag via de verbinding tussen darmen en hersenen.

Welk hondenvoer is het beste voor het microbioom? 

In het algemeen is voer met een hoog gehalte aan prebiotische vezels het beste. Deze vezels voeden de bacteriën in het microbioom.

Hoe weet ik of de darmen van mijn hond gezond zijn? 

Gezonde darmen zorgen voor een regelmatige, goed gevormde ontlasting. Bijna elke afwijking hiervan kan een teken zijn van een probleem. Tenzij het maar een dag of twee duurt, is het het beste om het te laten onderzoeken.

Wat verstoort het microbioom?

De belangrijkste oorzaken hiervan zijn:

  • Slechte voeding
  • Gebruik van antibiotica
  • Ouder worden
  • Stress en angst

Gecontroleerd door Karen Shenoy, DVM.

Hills Author Hills Author
Medewerker auteur

Een van onze medewerkers heeft dit artikel voor u voorbereid