Er gebeurt een hoop in het eerste levensjaar van je kitten. Het is moeilijk te geloven dat een piepkleine, miauwende kitten die in je handpalm past, in slechts twaalf maanden tijd zal uitgroeien tot een volwassen kat. Een typisch groeidiagram van een kitten laat zien dat de meeste veranderingen — en de meest bijzondere — plaatsvinden tijdens de eerste acht weken. Bekijk deze kitten-tijdlijn en kom te weten wanneer je bepaalde mijlpalen op de reis van kitten tot kat kunt verwachten.

1–3 belangrijke mijlpalen in het groeidiagram van kittens

Ogen en oren

Kittens komen de wereld binnen met gesloten ogen en oren. De eerste week van hun leven zijn ze blind en doof. Tijdens de tweede week beginnen ze hun ogen en oren te openen, zegt Cats Protection, maar ze zien en horen nog steeds niet erg goed. Het is het beste om je kitten gedurende deze tijd weg te houden van fel licht en harde geluiden. De blauwe ogen waar kittens mee geboren worden kunnen vanaf de derde week van kleur veranderen; rond dezelfde tijd beginnen ook hun oren zich op te richten, zodat ze kennis kunnen maken met een nieuwe wereld vol geluiden.

Long-haired mother cat sleeps with her paw around a newborn kitten.

Geluiden beginnen te maken

Een paar dagen na hun geboorte beginnen kittens zachte “miauw”-geluidjes te maken om hun moeder te laten weten dat ze honger hebben of als er iets mis is, zegt Cats Protection, en normaal gesproken beginnen ze een paar weken later pas met spinnen. Kittens hebben de neiging meer geluid te maken wanneer ze beginnen te lopen, te spelen en hun omgeving te verkennen.

Kittenvoeding

Kitten worden na hun geboorte net als alle andere zoogdieren volledig gevoed door moedermelk. Elke diersoort is geëvolueerd om melk te geven die precies de juiste balans van voedingsstoffen bevat. Sommige soorten melk bevatten meer vet en sommige meer eiwitten, afhankelijk van de behoeften van de diersoort.

De eerste melk die geproduceerd wordt bevat 'colostrum' en is daarom erg belangrijk. Dit bevat antilichamen en andere voedingsstoffen die in de eerste weken na de geboorte het immuunsysteem van kittens ondersteunen. Het is belangrijk dat de moeder volledig gevaccineerd is, zodat ze zoveel mogelijk immuniteit doorgeeft aan haar kittens.

De kittens kneden de melkklieren van hun moeder om de melkstroom te stimuleren. Deze handeling, die lijkt op het maken van brood, vertonen ze vaak ook nog als volwassen katten. Het geeft ze een gevoel van comfort, een beetje zoals kinderen die aan hun duim zuigen.

3-7 weken in het groeidiagram van kittens: lopen, spenen en de kattenbak gebruiken

Als ze ongeveer drie weken oud is, begint je kitten haar eerste wankele stapjes te zetten. In het begin is ze nog onzeker, maar tijdens de vierde week wordt haar balans beter en krijgt ze meer zelfvertrouwen om haar omgeving te ontdekken. Tegen de vijfde of zesde week voelt je kitten zich zelfverzekerd genoeg dat ze haar energieke, speelse en nieuwsgierige karakter begint te tonen! Tijdens de vierde en vijfde week van de kitten-tijdlijn verbetert je kitten haar balans. Rond deze tijd laat de fokker haar meestal kennismaken met de kattenbak. Kittens leren gewoonlijk van hun moeder wat ze moeten doen. Ze zijn nog steeds aan het leren, dus er zullen zeker ongelukjes gebeuren.

Een kitten kan beginnen met vast voer vanaf hun derde week,  maar spenen is een geleidelijk proces dat een aantal weken kan duren. Cats Protection raadt aan om de zogende moeder en haar kittens tijdens de eerste periode van het spenen hetzelfde complete kittenvoer te geven om ze te helpen met de overgang. Hoewel ze hetzelfde voer eten, dienen kittens aan het begin van het speenproces natvoer of natgemaakt droogvoer te krijgen.

Tijdens het zogen dient de moeder van de kittens extra voer te krijgen, zodat ze genoeg energie heeft voor zichzelf  en haar opgroeiende kittens. Kittens zullen van nature het voer van hun moeder beginnen te ontdekken. Wanneer hun caloriebehoeften en honger toenemen, zullen ze van nature meer kittenvoer beginnen te eten.

Tussen de zes en acht weken zijn kittens volledig overgegaan op vast voer en horen ze uitsluitend nog kittenvoer van hoge kwaliteit te krijgen. Als je wil weten hoeveel eten je ze moet geven, volg dan de richtlijnen op de verpakking en weeg het kittenvoer op een nauwkeurige keukenweegschaal. Zo zorg je ervoor dat ze de juiste hoeveelheid energie en voedingsstoffen binnenkrijgen. De meeste kittens willen dat je ze 'vaak en een beetje' te eten geeft, dus je kunt hun dagelijkse hoeveelheid voer het beste opdelen in kleinere porties verdeeld over de dag. Elke kitten is echter uniek, dus houd de ontwikkeling en lichamelijke conditie van je kitten goed in de gaten en pas het voedingspatroon daarop aan; als je je zorgen maakt, kan je met je dierenarts overleggen.

8–12 weken: socialisatie en inentingen

Wist je dat kittens net als mensen tijdens het opgroeien twee verschillende gebitten hebben? Bij katten komen de melktanden tijdens de tweede week na de geboorte door en als ze acht weken oud zijn horen kittens al hun melktanden te hebben. Tegen de vier maanden beginnen hun volwassen tanden door te komen, en na zes maanden horen ze al hun volwassen tanden te hebben.

Rond 8-9 weken hebben ze hun eerste inentingen nodig, gevolgd door boosters rond 12-16 weken. De meeste kittens zijn nog bij de fokker wanneer ze hun eerste inenting krijgen. Zorg ervoor dat je erachter komt welke inentingen je kitten al gehad heeft wanneer je haar meeneemt. Als dit zo is, dien je een door de dierenarts ondertekend certificaat te krijgen om dit te bewijzen. 

De RSPCA zegt dat kittens normaal gesproken ingeënt worden tegen het herpesvirus, het calicivirus, infectieuze enteritis, en het leukemievirus bij katten. De dierenarts kan advies geven over andere ziektes waar je kitten tegen moet worden ingeënt.

Socialisatie en gewenning zijn erg belangrijk. Socialisatie is hoe kittens leren samenleven met mensen en andere dieren. Gewenning is leren om te gaan met alle dingen in de omgeving, zoals stofzuigers en andere machines en objecten. De eerste weken zijn erg belangrijk. Vraag de fokker wat er al gedaan is om dit proces te starten en zorg ervoor dat je weet wat je moet doen om het proces thuis voort te zetten. 

Wanneer je ze knuffelt, met ze speelt en hun vacht verzorgt, ondersteun je niet alleen de ontwikkeling van kittens, maar raken ze er ook aan gewend om opgepakt en aangeraakt te worden. Dit is ook de juiste tijd om kittens kennis te laten maken met andere mensen en kinderen, en met andere gezonde, volledig ingeënte katten en honden. Dit zal ze helpen om op te groeien tot emotioneel gezonde, goed aangepaste volwassen katten.

Small calico kitten crouches beneach a wicker chair.

3–6 maanden op het groeidiagram van kittens: klaar voor adoptie en castratie/sterilisatie

Een kitten hoort niet van haar moeder en nestgenootjes gescheiden te worden voor ze volledig gespeend is en er een begin is gemaakt met de socialisatie. Kittens blijven normaal kattengedrag leren van hun moeder. In het wild zouden ze nog veel meer weken bij haar blijven, totdat de drang om zelf op pad te gaan tot nieuwe avonturen zou leiden. Bij huisdierkatten wordt meestal aangeraden om te wachten tot de kittens minstens 9 weken oud zijn voor ze gescheiden worden van hun moeder. Overleg met de fokker en de dierenarts wat de beste tijd is voor jouw individuele kitten. Het is een goed idee om je kitten snel nadat ze thuis is gekomen door de dierenarts te laten onderzoeken. Zo kom je erachter wanneer je moet verdergaan met inentingen en wormbehandelingen en ben je er zeker van dat je kitten in goede gezondheid is.

De meeste kittens zijn vanaf ongeveer vier maanden klaar om gecastreerd of gesteriliseerd te worden, maar een dierenarts kan deze procedure eerder uitvoeren als hij oordeelt dat een kitten op veilige wijze onder narcose gebracht kan worden.

Voeding

Kittens blijven gewoonlijk kittenvoer eten tot ze één jaar oud zijn en als volwassen worden beschouwd. Aangezien castratie/sterilisatie echter hun caloriebehoeften reduceert, kunnen sommige kittens een beetje te mollig worden op kittenvoer. Het is heel belangrijk dat dieren hun hele leven lang slank blijven, maar vooral wanneer ze jong zijn. Dikke kittens worden later meestal dikke katten en het kan lastig zijn om van het vetweefsel af te komen. De dierenarts kan een voer aanraden dat samengesteld is voor gecastreerde/gesteriliseerde jonge katten en dat beter vult en minder calorieën bevat. Regelmatige gewichts- en groeicontroles zijn een goed idee.

Eén jaar: geen kitten meer

Na de eerste verjaardag is je kitten niet langer een kitten, maar een volwassen kat. Hoewel ze nog steeds kittengedrag kan vertonen en nog niet volledig uitgegroeid is, is je juist volwssen kat klaar om over te stappen op een hoogwaardig voer voor volwassen katten. Volg de aanbevolen voedingsrichtlijnen voor het nieuwe kattenvoer om te bepalen hoeveel en hoe vaak je haar moet voeren.

Hoewel je kat na een jaar als volwassen wordt beschouwd, duurt de adolescentie van je kitten als je naar de ontwikkeling kijkt eigenlijk achttien maanden. Gedurende deze tijd kan een kat nog steeds de energieke speelsheid van een kitten vertonen, maar ook typisch 'tienergedrag'. Voorbeelden hiervan zijn het uittesten van grenzen of ander rebels gedrag zoals het krabben aan meubels of het afbakenen van het territorium. Maar maak je geen zorgen. Normaal gesproken laten katten na achttien maanden volwassener en rustiger gedrag zien. Tegen hun tweede verjaardag is hun volwassen persoonlijkheid volledig gevormd.

Je kitten zien opgroeien van een piepkleine pasgeborene tot een volwassen kat is een magische ervaring. Als je weet wat je kan verwachten wanneer je kitten opgroeit, voel je je beter in staat om te doen wat nodig is voor een gezond en gelukkig huisdier.

Veelgestelde vragen

Wanneer kan ik mijn kitten mee naar huis nemen?

Kittens horen bij hun moeder te blijven tot ze minstens 9 weken oud zijn. 

Wanneer heeft mijn kitten haar inentingen nodig?

Dit is afhankelijk van de inenting en waar je woont, maar de eerste inenting wordt meestal gegeven wanneer een kitten 8-9 weken oud is en de tweede wanneer ze 12-16 weken oud is. Je kunt de vaccinatierichtlijnen van het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) lezen hier, en aan de dierenarts vragen wat wordt aangeraden waar je woont. 

Wanneer gaan puppies vast voedsel eten?

Wanneer ze ongeveer 3 weken oud zijn, worden kittens mobieler en nieuwsgieriger. Ze beginnen dan op natuurlijke wijze het voer van hun moeder te ontdekken. Om te beginnen hebben ze natvoer of zacht gemaakte brokjes nodig. 

Wanneer moet ik mijn kitten castreren/steriliseren?

Kittens worden meestal gecastreerd/gesteriliseerd  als ze ongeveer 4 maanden oud zijn, maar praat met de dierenarts om het beste tijdstip voor jouw individuele kitten te vinden.

Gecontroleerd door Dr. Hein Meyer, DVM, PhD, Dipl-ECVIM-CA en Dr. Emma Milne BVSc FRCVS.

Jean Marie Bauhaus Jean Marie Bauhaus

Jean Marie Bauhaus  is huisdiereigenaar, huisdierenblogger en romanschrijver en woont in Tulsa, Oklahoma (VS), waar ze doorgaans in het gezelschap van haar huisdieren aan het schrijven is.